Denk vooruit

Steeds meer mensen bereiden zich voor op noodsituaties. Maar misschien zijn er nog dingen die je over het hoofd hebt gezien. Zoals: heb jij contact geld in huis als je door een cyberaanval niet kan pinnen?

De overheid doet er alles aan om de noodsituatie op te lossen en mensen in acute nood in veiligheid te brengen. Maar kan natuurlijk niet overal tegelijk zijn. Daarom is het belangrijk dat je zelf ook voorbereid bent. Een goede voorbereiding zorgt dat je weet wat je moet doen en wat je aan elkaar hebt in de eerste 72 uur van een noodsituatie. Door vragen samen te bespreken en te beantwoorden, ben je beter voorbereid. Weet je bijvoorbeeld wie er voor de buren zorgt die hulp nodig hebben? Of wie de kinderen opvangt als jij door extreem weer niet thuis kunt komen van het werk?

Beter voorbereid in drie stappen

  • Stap 1: Leg een noodvoorraad aan. Denk aan water, eten en andere zaken die je niet kunt missen bij een noodsituatie. Vergeet voer voor je huisdier niet en denk ook aan babyvoeding of medicijnen en bijvoorbeeld wc-papier.
     
  • Stap 2: Leg afspraken vast. Met je gezin, buurt of omgeving kun je afspreken wat jullie doen bij een noodsituatie. Hoe jullie elkaar bijvoorbeeld bereiken, of wie meer hulp nodig heeft. Zorg ervoor dat jullie allemaal weten welke afspraken er gemaakt zijn. Dat kan bijvoorbeeld met een noodplan.
     
  • Stap 3: Ga in gesprek. Praat met elkaar; met je gezin, je buren, ouders of kinderen bijvoorbeeld. Zo kom je erachter of je buren uit je omgeving zorg nodig hebben. Door het in je omgeving over voorbereiding te hebben, sta je sterker in een noodsituatie.  

In samenwerking met de Veiligheidsregio Flevoland worden verschillende pilots voor noodsteunpunten in Flevoland georganiseerd. Met de resultaten van deze pilots wordt ook op Urk naar de inzet van noodsteunpunten gekeken. Je kunt in ieder geval zelf in gesprek gaan met je buurt, vereniging, kerk of andere instelling hoe jullie elkaar kunnen helpen tijdens een crisis. 

Vragen en antwoorden

Voor hoeveel uur moet ik mij (minimaal) voorbereiden?

Je moet je vooral de eerste 72 uur (drie dagen) thuis kunnen redden en voor elkaar kunnen zorgen. Een noodsituatie kan natuurlijk langer duren dan 72 uur, maar in die drie dagen kan de overheid hulp beter organiseren en actuele informatie verspreiden.

Waarom moet ik mij voorbereiden op 72 uur?

Als in heel Nederland de systemen uitvallen, gaat niet alles op hetzelfde moment weer aan. Er is dan nog veel onduidelijk en hulpdiensten kunnen niet overal op hetzelfde moment zijn. Daarom is het belangrijk dat jij zelf ook goed voorbereid bent. Een noodsituatie kan natuurlijk langer duren dan 72 uur. Maar in die tijd kan de overheid hulp beter organiseren en actuele informatie verspreiden.

Waarom moet ik mij nu voorbereiden?

We leven in vrijheid en veiligheid. Maar er zijn bedreigingen die onze veiligheid in gevaar brengen. Op verschillende plekken in de wereld is het al onveilig. Ook dichtbij, denk aan de oorlog in Oekraïne. Maar er zijn ook bedreigingen door extreem weer, zoals langdurige hitte, overstromingen en zware regenval.

Het is geen oorlog in Nederland, maar ook geen vrede. Andere landen proberen invloed uit te oefenen op ons land. Bijvoorbeeld via internet, door het verspreiden van nepnieuws. Maar ook door belangrijke systemen aan te vallen. Ze verzamelen op dit moment al informatie over onze stroomkabels, internetverbindingen en gasleidingen, zodat ze die kunnen beschadigen.

Door al deze gevaren kunnen we te maken krijgen met noodsituaties. Daarom is het belangrijk dat we ons goed voorbereiden. Juist nu. Niet omdat we bang zijn, maar om samen sterk te staan.

Vragen en antwoorden

Ik heb hulp nodig. Hoe kan ik die krijgen in een noodsituatie?

Als je hulp nodig hebt, kun je dit met familie, vrienden of buren bespreken. Er zijn namelijk al meer mensen bezig met voorbereiden dan je denkt. Zij kunnen je misschien helpen bij een noodsituatie.

Ik ben alleen en heb geen contact met andere mensen en ik durf geen hulp te vragen, wat moet ik doen?

Wij begrijpen dat het lastig kan zijn om hulp te vragen. Gemeenten en maatschappelijke organisaties zijn er om te helpen. Een klein begin kan al helpen, bijvoorbeeld door je aan te melden bij een buurtinitiatief of –vereniging, vrijwilligersorganisatie of bij je kerk te informeren of daar iets wordt georganiseerd.

Jullie maken mensen alleen maar bang.

Ons doel is juist het omgekeerde: wie weet wat hij moet doen en daarop is voorbereid, raakt minder snel in paniek. Voorbereiden op noodsituaties is vergelijkbaar met een blusdeken bij je fornuis: je verwacht geen brand, maar bent erop voorbereid als die wel ontstaat.

Er is toch helemaal niets aan de hand?

Klopt, er is nú geennoodsituatie. Tegelijkertijd werden we afgelopen zomer geconfronteerd met grote natuurbranden en extreme droogte en vonden in Europa verschillende incidenten plaats met drones. Tijdens Prinsjesdag was sprake van grootschalige sabotage op het spoor. Kortom: genoeg incidenten die aanleiding geven om na te denken over de voorbereiding op noodsituaties.

Het gaat eigenlijk over oorlog, toch?

Denk vooruit gaat over alle gebeurtenissen waardoor stroom, water of internet 72 uur uitvalt. Dat kan komen door sabotage en oorlog, maar ook door extreem weer of een technische storing. Wat je in huis moet hebben en welke afspraken je kunt maken met je gezin of buurt, is in al die gevallen hetzelfde. 

De overheid schuift de verantwoordelijkheid af op de burger.

Ook de overheid bereidt zich voor. Zo wordt er gewerkt aan noodsteunpunten in de buurt, waarvoor in 2026 in verschillende regio's proeven lopen. De boodschap is dat iedereen een rol heeft: de overheid, bedrijven en inwoners.

Een noodpakket is veel te duur. Dat kan ik niet betalen.

Veel van de spullen heb je waarschijnlijk al: water, houdbaar eten, een zaklamp, een deken. Een kant-en-klaar pakket raadt de overheid niet aan. Je kunt het stap voor stap opbouwen, en veel voorbereiding is gratis, zoals een noodplan maken, belangrijke nummers opschrijven of weten waar de hoofdkraan zit. Door met buren afspraken te maken, kun je bovendien gebruikmaken van de spullen die jij niet hebt, zoals de noodradio.

Hoe blijf ik op de hoogte van het nieuws als er geen stroom en geen internet is?

Via een noodradio op batterijen en de regionale omroep. Dat is bij ons Omroep Flevoland. Want die wordt bij een noodsituatie ingezet als rampenzender. Stel de frequentie voor jouw regio alvast in op de noodradio. Voor Flevoland is dat 89,8 MHz.

Meer informatie? 

Meer informatie over het voorbereiden op noodsituaties vind je op denkvooruit.nl.