Bezienswaardigheden

De vuurtoren staat op het hoogste punt van het voormalige eiland. Door de drukke vaart over de Zuiderzee besloten de Staten van Holland in 1617 een vuurbaak op Urk te bouwen. Deze vuurbaak moest door de afkalving (geleidelijk afbreken van de oevers) van het eiland verschillende keren worden verplaatst. De huidige, ronde, witte vuurtoren is in 1844 gebouwd van baksteen. De toren is bijna veertien meter hoog en geeft 's nachts een schitterlicht: elke vijf seconden een schittering van 0,2 seconden.

 

Een steen in de toren heeft nog het historische opschrift: "In het jaar 1617 heeft de Wel. Ed. Gr. Achtb. Heer Gerrit Jacob Witsen, burgemeester dezer steeds (d.w.z. Amsterdam) uit last van de Ed. Gr. Mog. Heren Staten een vuurbaak op Urk doen stellen en is den eersten September dezes jaars de eerste vuring gedaan".

 

Tijdens de zomermaanden kunt u de vuurtoren beklimmen. Buiten het zomerseizoen is de vuurtoren op afspraak te bezichtigen. Voor de toren is een verrekijker geplaatst. U kunt hier, bij helder weer de drie provinciën Flevoland, Noord-Holland en Friesland zien. Links in het zuidoosten ligt de Ketelbrug, die de Noordoostpolder en Oostelijk Flevoland verbindt, zichtbaar. Rechts daarvan, in zuidwestelijke richting, ligt Lelystad met de Flevocentrale en de zendmast. Recht vooruit in het westen ligt Noord-Holland met Enkhuizen. Iets naar rechts hiervan ligt zo'n zeventig meter van de kant de Ommelebommelesteen. In noordwestelijke richting is Gaasterland te zien. Tenslotte ligt helemaal rechts de dijk naar Lemmer. De dijk, die op 3 oktober 1939 werd aangelegd, is ongeveer 23 km. lang en er staan vijftig windmolens op. 

Het Vissersmonument is een gedenkteken voor vissers die op zee zijn omgekomen. Het is in 1968 door Koningin Juliana onthuld. Het beeld is gemaakt door de kunstenaar, de heer  G. van der Leeden. Het is een beeld van een vissersvrouw die nog een keer achterom kijkt naar zee, na vergeefs gewacht te hebben op haar geliefden. Rond het standbeeld zijn 33 marmeren platen in de muur gemaakt, met daarop de namen van de slachtoffers. Van 1865 tot 1904 zijn 210 vissers omgekomen en in de laatste ruim 100 jaar nog eens 143 mannen. Hierbij waren ook kinderen van 10 en 11 jaar.
In de sokkel van het beeld staan de woorden:

 

Hier wenden zij de steven
en door wie achtergebleven
werd hier op hen gewacht.
Hier werd voor hen gebeden
maar ook intens geleden
als de "tinge" werd gebracht
- Velen in zee gebleven -
Hier staan ze ingeschreven
en wordt aan hen gedacht.

(tinge: tijding, bericht)

Vlakbij de vuurtoren bevindt zich een ander monument, het Kerkje aan de Zee. Dit kerkje is omstreeks 1600 gebouwd en na ongeveer 30 jaar op een eilandje voor de kust van Urk komen te liggen. Het was alleen wadend door zee of per bootje bereikbaar. In 1786 is het Kerkje aan de Zee herbouwd, voor een bedrag van nog geen 15.000 gulden (€ 6.807). Herbouw was noodzakelijk omdat het kerkje zo bouwvallig was geworden dat het moest worden afgebroken.

 

Het kerkje is in 1989 voor het laatst gerestaureerd. Toen is ook het orgel vervangen door een Van Dam orgel (bouwjaar 1906) afkomstig uit de Hervormde kerk in Munnikeburen. Boven de hoofdingang van het kerkje zit nog steeds een gedenksteen als blijk van de vroegere band met de stad Amsterdam.

In 1978 is het Vissersmuseum opgericht. Sinds 1989 is het in museum "Het Oude Raadhuis" gevestigd. Dit karakteristiek vormgegeven pand is het voormalige gemeentehuis van Urk. Hier vindt u ook de Touristinfo Urk. Het museum werd bij de oprichting eerst gehuisvest in het voormalige gebouw van "Hulp en Steun" aan de Westhavenkade.

 

Het huidige museum is in 1905 gebouwd door architect J.S.L. Frowein. De linker- en rechtervleugel van het gebouw waren vroeger respectievelijk burgemeesters- en dokterswoning. Het museum geeft een beeld van de manier waarop de Urkers vroeger leefden op het kleine eiland in de Zuiderzee. Dit is goed te zien in de authentieke Urker woning die in 1998 bij het museum is gevoegd. In het museum wordt onder andere klederdracht, dorpskunst, een scheerwinkel, een zeilmakerij en een kruidenierswinkel getoond. De Kromhoutmotor laat het begin zien van de motorisatie van de vissersvloot. Er zijn doorlopend videopresentaties over het leven op Urk te zien.

Ginkies zijn de stegen, nauwe straatjes, van Urk. Het is mogelijk onder leiding van een gids een wandeling te maken door het oude deel van Urk. Deze zogenaamde Ginkiestocht laat de mooiste plekjes zien door de smalle steegjes van Urk. De gids vertelt onderweg anekdotes en gewoonten van de eilandbewoners. De ginkiestocht is te boeken via de Touristinfo Urk. 

 

Met 1200 zitplaatsen is de Bethelkerk de grootste op Urk. De kerk staat vlakbij het museum. De eerste kerk op deze plaats is in 1851 gebouwd. Deze kerk is in 1885 afgebroken en op dezelfde plaats is de huidige kerk gebouwd. Van de oorspronkelijke kerk zijn het aangebouwde gedeelte met consistorie en de toren met luidklok nog aanwezig. Het interieur en de inventaris van de Bethelkerk zijn voor een belangrijk deel in de oorspronkelijke staat bewaard gebleven. De originele, in 1885 vervaardigde preekstoel, staat op een vierkante kolom. Het zware geprofileerde baldakijn vormt ook de frontvoet van het in 1910 geplaatste orgel. Dit is in 1792 door Abraham Meere gebouwd. Het orgel is voorzien van vleugelstukken versierd met muziek-
instrumenten en een verspringend orgeldak met zeven fronttorens. Deze worden bekroond door musicerende engelen. De centrale toren is voorzien van een harpspelende Koning David. In 2000 is de toren van de kerk volledig gerenoveerd.